درد مفصل ساکروایلیاک (Sacroiliac Joint Pain) یکی از شایعترین دلایل کمردرد مزمن است که بسیاری از افراد آن را با دیسک کمر یا سیاتیک اشتباه میگیرند. این درد در ناحیه اتصال ستون فقرات به لگن ایجاد میشود و میتواند به باسن، کشاله ران یا حتی پاها انتشار پیدا کند. اگرچه درد مفصل ساکروایلیاک ممکن است در ابتدا خفیف باشد، اما در صورت عدم تشخیص و درمان بهموقع میتواند فعالیتهای روزمره، راه رفتن، نشستن و حتی خواب را با مشکل مواجه کند.
مفصل ساکروایلیاک (SI Joint) محل اتصال استخوان خاجی (ساکروم) به استخوانهای لگن است. هر فرد دو مفصل ساکروایلیاک در سمت راست و چپ لگن دارد. این مفاصل نقش مهمی در انتقال وزن قسمت بالایی بدن به پاها دارند و مانند یک ضربهگیر طبیعی عمل میکنند. هرگونه التهاب، آسیب یا فرسایش این مفاصل میتواند باعث ایجاد درد شود.
علائم این بیماری در افراد مختلف متفاوت است، اما مهمترین نشانهها عبارتاند از:
شایعترین علامت، درد در یک سمت یا هر دو سمت پایین کمر است که معمولاً نزدیک لگن احساس میشود.
بسیاری از بیماران درد را در عمق باسن احساس میکنند و آن را با درد عضلانی اشتباه میگیرند.
در برخی موارد درد تا پشت ران یا زانو انتشار پیدا میکند و ممکن است با سیاتیک اشتباه گرفته شود.
ایستادن، بالا رفتن از پله، راه رفتن طولانی یا تغییر وضعیت از نشسته به ایستاده میتواند درد را افزایش دهد.
بیماران معمولاً هنگام تغییر وضعیت در خواب یا بلند شدن از تخت، درد بیشتری احساس میکنند.
Click here to preview your posts with PRO themes ››
دلایل مختلفی میتوانند باعث التهاب یا آسیب این مفصل شوند.
با افزایش سن، غضروف مفصل دچار فرسایش شده و درد ایجاد میشود.
در دوران بارداری به دلیل تغییرات هورمونی و افزایش فشار بر لگن، احتمال درد مفصل ساکروایلیاک افزایش پیدا میکند.
تصادف، سقوط یا آسیبهای ورزشی میتوانند باعث آسیب مفصل شوند.
کوتاه بودن یک پا نسبت به پای دیگر، فشار نامتقارن بر مفصل وارد میکند.
برخی بیماران پس از جراحی فیوژن ستون فقرات، به دلیل تغییر در توزیع نیروها دچار درد مفصل ساکروایلیاک میشوند.
بیماریهایی مانند اسپوندیلیت آنکیلوزان و سایر آرتریتهای التهابی نیز میتوانند این مفصل را درگیر کنند.
یکی از مهمترین چالشهای تشخیص، شباهت علائم این بیماری با دیسک کمر است. در دیسک کمر معمولاً درد همراه با بیحسی، گزگز یا ضعف عضلانی است، اما در درد مفصل ساکروایلیاک، درد بیشتر در ناحیه لگن و باسن احساس میشود و معمولاً با تغییر وضعیت بدن تشدید میشود. به همین دلیل، معاینه دقیق توسط پزشک متخصص درد اهمیت زیادی دارد.
تشخیص این بیماری تنها با MRI امکانپذیر نیست و نیاز به بررسی دقیق دارد.
پزشک معمولاً از روشهای زیر استفاده میکند:
تزریق تشخیصی یکی از دقیقترین روشها برای تأیید منبع درد است.
خوشبختانه در بسیاری از بیماران میتوان بدون جراحی درد را کنترل کرد.
Click here to preview your posts with PRO themes ››
پرهیز از نشستن طولانی، بلند کردن اجسام سنگین و اصلاح وضعیت بدن میتواند فشار روی مفصل را کاهش دهد.
تمرینات تخصصی باعث تقویت عضلات لگن، شکم و کمر شده و فشار روی مفصل را کم میکند.
در برخی بیماران، داروهای ضدالتهاب یا شلکننده عضلات برای کاهش درد تجویز میشوند.
در برخی شرایط استفاده از کمربندهای مخصوص میتواند به کاهش درد و افزایش ثبات لگن کمک کند.
یکی از مؤثرترین روشهای درمان در بیمارانی که به درمانهای اولیه پاسخ ندادهاند، تزریق داخل مفصل ساکروایلیاک تحت هدایت دستگاه تصویربرداری است.
در این روش، پزشک با استفاده از دستگاه فلوروسکوپی یا سونوگرافی، دارو را با دقت وارد مفصل میکند.
مزایای این روش عبارتاند از:
این روش معمولاً بهصورت سرپایی انجام میشود و بیمار در همان روز مرخص خواهد شد.
اگر درد بیمار مزمن باشد و تزریق اثر موقتی داشته باشد، پزشک ممکن است از رادیوفرکوئنسی (RF) استفاده کند. در این روش، اعصاب مسئول انتقال درد بهصورت کنترلشده غیرفعال میشوند تا درد برای مدت طولانیتری کاهش پیدا کند. این روش یکی از درمانهای پیشرفته در کلینیکهای تخصصی درد محسوب میشود.
در صورت مشاهده علائم زیر بهتر است هرچه سریعتر به پزشک مراجعه کنید:
Click here to preview your posts with PRO themes ››
تشخیص زودهنگام میتواند از مزمن شدن درد جلوگیری کند.
این بیماری معمولاً خطر جانی ندارد، اما اگر درمان نشود میتواند باعث محدودیت حرکتی، کاهش کیفیت زندگی و درد مزمن شود. به همین دلیل، مراجعه به پزشک متخصص درد در مراحل اولیه اهمیت زیادی دارد.
برای کاهش احتمال ابتلا به این مشکل توصیه میشود:
بله. به دلیل انتشار درد به باسن و پا، بسیاری از بیماران تصور میکنند دچار سیاتیک هستند، در حالی که منشأ درد مفصل ساکروایلیاک است.
در بسیاری از بیماران، درمانهای غیرجراحی مانند فیزیوتراپی، دارودرمانی، تزریق داخل مفصل و رادیوفرکوئنسی میتوانند درد را بهطور مؤثر کنترل کنند.
این تزریق با بیحسی موضعی و تحت هدایت تصویربرداری انجام میشود و معمولاً بیماران درد قابلتوجهی احساس نمیکنند.
تشخیص و درمان این بیماری بهتر است توسط فوق تخصص درد یا پزشک باتجربه در زمینه درمانهای مداخلهای ستون فقرات انجام شود، دکتر سیامک مرادی یکی از بهترین فوق تخصص درد هستش که بیش از 15 سال تجربه کاری در زمینه درد دارد.
آخرین نظرات