دیسکوژل، ترکیبی نوین و کمتهاجمی است که امروزه به عنوان یکی از مؤثرترین روشهای درمان بیرونزدگی دیسک کمر و گردن بدون نیاز به جراحی شناخته میشود. این ماده متشکل از الکل اتیلیک، اتیل سلولز و مقدار کمی فلز تنگستن است؛ ترکیبی که با دقت طراحی شده تا هم از مزایای درمانی الکل بهرهمند شویم و هم عوارض و خطرات آن را کاهش دهیم. پروفسور ترون، پزشک و پژوهشگر فرانسوی، با هدف بهبود اثربخشی و ایمنی روشهای قبلی، دیسکوژل را توسعه داد تا مسیر درمان بیماران مبتلا به فتق دیسک را متحول کند.
دیسکوژل در حقیقت به عنوان جایگزینی برای تزریق صرف الکل طراحی شد. زیرا استفاده مستقیم از الکل، ضمن اثرگذاری بالا، دردناک بود و در تصاویر پزشکی قابل ردیابی نبود. با اضافه کردن اتیل سلولز، این ماده بهمحض تماس با مایع داخل دیسک حالتی شبیه به پنبه پیدا میکند که ضمن ماندگاری بیشتر، از نشت آن نیز جلوگیری میکند. افزودن مقدار کمی تنگستن نیز این امکان را فراهم میکند که پزشک بتواند مسیر و محل تزریق را در تصاویر فلوروسکوپی مشاهده و کنترل کند.
پس از تزریق، دیسکوژل به ناحیه مرکزی دیسک وارد میشود. این ناحیه به دلیل بیرونزدگی یا تخریب، محل اصلی فشار به اعصاب مجاور و بروز درد است. ماده دیسکوژل با جذب آب، موجب بازسازی حجم دیسک شده و فشار داخلی آن را کاهش میدهد. همچنین به عنوان یک سد فیزیکی، از نشت بیشتر مواد التهابی جلوگیری کرده و التهاب ریشه عصب را کاهش میدهد.
مهمترین نکته آن است که این ماده با محیط بدن سازگار است، واکنش آلرژیک ایجاد نمیکند و بهخوبی در ناحیه تزریق تثبیت میشود. به همین دلیل، بیماران میتوانند بدون نگرانی از عوارض جانبی جدی، تحت این درمان قرار بگیرند.
درمان با دیسکوژل بهعنوان یک تکنیک سرپایی و کمتهاجمی، مزایای متعددی دارد:
در مقایسه با جراحی باز دیسک، این روش کمخطرتر، کمهزینهتر و با دوره نقاهت کوتاهتری همراه است. حتی در مقایسه با لیزر PLDD، که یکی از دیگر روشهای درمان کمتهاجمی است، نتایج بهتری در زمینه بهبود کیفیت زندگی و کاهش درد ثبت شده است.
دیسکوژل برای بیمارانی تجویز میشود که دچار بیرونزدگی دیسک خفیف تا متوسط هستند. این افراد معمولاً با علائم درد کمر یا درد گردن، انتشار درد به اندامها، گزگز، بیحسی یا احساس ضعف عضلانی روبرو هستند. بیمارانی که به روشهای درمانی اولیه نظیر دارو، استراحت یا فیزیوتراپی پاسخ ندادهاند، میتوانند کاندید مناسبی برای این درمان باشند.
همچنین در بیمارانی که به دلایلی نظیر مشکلات قلبی، دیابت پیشرفته یا سن بالا نمیتوانند بیهوشی عمومی را تحمل کنند، دیسکوژل به عنوان روشی کمخطر، جایگزینی عالی برای جراحی محسوب میشود.
ابتدا بیمار تحت تصویربرداری MRI قرار میگیرد تا شدت بیرونزدگی دیسک و محل دقیق آن مشخص شود. پس از تایید شرایط مناسب، بیمار به صورت سرپایی و در شرایط استریل به اتاق درمان منتقل میشود. سوزنی ظریف تحت راهنمایی فلوروسکوپی به ناحیه دیسک هدایت میشود و پس از اطمینان از جایگاه مناسب، دیسکوژل تزریق میگردد. این تزریق بهدلیل خاصیت چسبندگی و پخشپذیری بالا، در ناحیه آسیبدیده منتشر شده و اثر درمانی خود را آغاز میکند.
پس از پایان کار، بیمار حدود ۲ تا ۳ ساعت تحت نظر قرار میگیرد و در صورت نداشتن علائم خاص، مرخص میشود. معمولاً بیماران از همان روز اول کاهش نسبی درد را احساس میکنند، اما بهبود کامل طی چند هفته اتفاق میافتد.
برای دستیابی به نتیجه مطلوب، رعایت توصیههای زیر پس از درمان ضروری است:
تجربه بالینی چند ساله و مطالعات بینالمللی متعدد نشان میدهند که دیسکوژل یکی از ایمنترین روشهای درمانی است. تاکنون هیچ مورد قابل توجهی از عوارض شدید گزارش نشده است. ممکن است برخی بیماران در ساعات اولیه پس از تزریق دچار درد خفیف یا احساس سفتی در عضلات مجاور شوند که معمولاً با داروهای ساده کنترل میشود و ظرف چند روز برطرف میگردد.
هرچند دیسکوژل درمانی موثر برای دیسک است، اما رعایت برخی نکات برای جلوگیری از بازگشت بیماری ضروری است:
تزریق دیسکوژل را میتوان یک انقلاب در درمان غیرجراحی فتق دیسک دانست. با درصد موفقیت بالا، عوارض ناچیز، سهولت اجرا و دوره نقاهت کوتاه، این روش به گزینهای طلایی برای بیماران مبتلا به فتق دیسک کمر و گردن تبدیل شده است. اگر دچار درد مزمن و آزاردهنده هستید و راهکارهای معمول برایتان پاسخگو نبوده، مشورت با یک فوق تخصص درد برای بررسی امکان درمان با دیسکوژل میتواند شروعی برای بازگشت به زندگی بدون درد باشد.
عضو هیات مدیره انجمن درد ایران و عضو انجمن جهانی درد امریکا (IASP) می باشم. همچنین عضو کارگروه ستاد سلولهای بنیادی نهاد ریاست جمهوری نیز هستم. در حوزه های مختلف کنترل و درمان انواع دردهای بدن به بیماران و مراجعه کنندگان خدمات ارائه میکنم.