افراد دیابتی به دلیل قند خون بالا در طولانی مدت مستعد مشکلات متعددی از جمله پای دیابتی هستند. هنگامی که بدن نمیتواند انسولین به مقدار کافی تولید کند یا این که انسولین تولید شده را به طور موثری استفاده کند، فرد مبتلا به دیابت است.
انسولین هورمونی است که وظیفهی آن کمک به سلولها در جذب گلوکز (قند) خون و مصرف انرژی است؛ بنابراین زمانی که قند موجود در خون وارد سلولها نشود، قند موجود در پلاسمای خون بالا میرود.
سطح بالای قند خون برای طولانی مدت میتواند به قسمتهای مختلف بدن آسیب برساند. از جمله مهمترین عوارض دیابت میتوان به موارد زیر اشاره کرد؛
بیشتر بخوانید : سندرم درد پاتلوفمورال یا کندرومالاسی یا زخم کشکک چیست ؟
دیابت با چند مکانیسم موجب زخم پای دیابتی میشود. معمولاً علت اصلی ایجاد زخم فقدان حس درد در زمینه نوروپاتی است. از طرفی دیگر خود نوروپاتی پوست پا را خشک و شکننده میکند و استعداد ترک برداشتن پوست را افزایش میدهد.
از طرف دیگر به علت اختلال سیستم ایمنی، ساز و کار مقابله با میکروبها در افراد دیابتی اختلال دارد و زخم افراد دیابتی در عفونی شدن قرار دارد. از طرف دیگر به علت درگیری عروقی، خون رسانی به بافتهای آسیب دیده مختل است و همین ترمیم بافت را با اختلال مواجه میکند.
زخم پای دیابتی در اثر آسیبدیدگی و عوارض نوروپاتیک (مربوط به عصبها) و عروقی (مربوط به رگهای خونی) ناشی از بیماری دیابت ایجاد میشوند.
آسیب عصبی ناشی از بیماری دیابت، باعث تغییر یا از دست دادن کامل حس پا میشود. فشار وارده از کفش، بریدگیها، ضربدیدگی و کبودی و یا هرگونه آسیب به پاها میتواند مورد غفلت قرار بگیرد. از دست دادن حس پا باعث میشود بیمار از مجروح شدن پوست خودآگاهی پیدا نکرده و درنتیجه ممکن است پوست پای او از بین برود، تاول بزند و یا به یک زخم تبدیل گردد.
ایجاد زخم با توجه به ترکیبی از عوامل، ازجمله:
بیماریهای عروقی میتوانند شرایط یک زخم پای دیابتی را پیچیدهتر کنند، زیرا که توانایی بدن در درمان و بازسازی خود کاهشیافته و خط ابتلای به عفونتها افزایش مییابد.
درجه بندی واگنر جهت تشخيص شدت درگیری پاي ديابتي مورد استفاده دارد:
همه افراد مبتلا به دیابت در معرض خطر زخم پا هستند که میتواند علل مختلفی داشته باشند. برخی از این عوامل میتواند خطر بروز زخم پا را افزایش دهد، از جمله:
بهترین راه برای پیشگیری از مشکلات ناشی از زخمهای دیابتی آن است که از ایجاد زخم در محلهای حساس جلوگیری شود. برای این منظور:
امروزه با توجه به پیشرفت های علمی، روش های درمانی گوناگونی برای درمان زخم پای دیابتی در دسترس است.
از جمله این روش ها میتوان به:
روش فنآوری مورد استفاده در سیستم درمان MICROVASCULAR THERAPY اولین بار برای درمان سرمازدگی در آمریکا مورد استفاده قرار گرفت. این روش فنآوری اولیه طی این سالها تحت نظر متخصصان این رشته گسترش، بازبینی و اصلاح گردیده است. در این روش با تحریک رگهای خونی باعث رشد و تکثیر شبکههای مویرگهای خون در بافتها گردیده که این فرآیند پایه و اساس رشد مجدد بافت و ترمیم عضو تحت درمان میباشد.
این روش درمان پای دیابتی همچنین باعث افزایش روندسوختوساز بافتها یا عضو تحت درمان گردیده. و موجب اکسیژن رسانی به بافت و گردش خون شده و به بهبود رگهای خونی کمک میکند که در نتیجه این امر از مسدود شدن و رسوب جداره داخل شریانها جلوگیری می گردد.
اکسیژنرسانی تنها بخشی از راه درمان زخم پای دیابتی می باشد. برای مبارزه با عفونت درمان توامان دارویی آنتی بیوتیکها نیز لازم میباشد گردش خون ایجاد شده حاصل از این روش درمان باعث افزایش کارائی داروهای آنتی بیوتیک به وسیله تقویت تاثیر دارو بر ناحیه زخم و نفوذ به بافت و عضو دچار عارضه می گردد.
طول درمان زخم پای دیابتی بسته به وسعت زخم و شدت درگیری و رعایت کردن نکات پیشگیری توسط بیمار، می تواند چندین هفته و ماه طول بکشد.
هرچه زودتر درمان را شروع کنید درمان کم هزینه تر و طول درمان کوتاه تر خواهد بود.
بیماران دیابتی به علت بی حسی در پاهایشان متوجه آسیب های بیرونی نمی شوند.
جمعبندی نهایی: زخم پای دیابتی، قابل پیشگیری و درمان است
زخم پای دیابتی یکی از جدیترین و نگرانکنندهترین عوارض بیماری دیابت به شمار میرود که متأسفانه در صورت غفلت، میتواند به قیمت از دست دادن عضو تمام شود. همانطور که در این مقاله به تفصیل بررسی کردیم، این زخمها حاصل یک ترکیب خطرناک از آسیب عصبی (نوروپاتی)، مشکلات عروقی و تضعیف سیستم ایمنی هستند.
نکتهای که باید بر آن تأکید کنیم این است که پیشگیری، ارزانترین و مؤثرترین راه حل است. معاینه روزانه پاها، رعایت بهداشت، استفاده از کفش و جوراب مناسب و کنترل دقیق قند خون، سنگ بنای این پیشگیری هستند. در عین حال، آگاهی از درجهبندی زخمها (مانند درجهبندی واگنر) به درک بهتر شدت مشکل کمک میکند.
خوشبختانه، امروزه با پیشرفت علم پزشکی، حتی برای زخمهای پیشرفته نیز درمانهای مؤثری مانند میکروواس تراپی، وکیوم تراپی (NPWT) و پی آر پی (PRP) وجود دارد. این روشها با تحریک رگسازی و بهبود خونرسانی، شانس ترمیم زخم و نجات عضو را به طور چشمگیری افزایش میدهند.
پیام نهایی: اگر به دیابت مبتلا هستید، هیچ زخم یا آسیب کوچکی را در پاهایتان نادیده نگیرید. آگاهی، مراقبت مستمر و مراجعه به موقع به پزشک متخصص، کلید حفظ سلامت پاهای شما و جلوگیری از عواقب جبرانناپذیر است.
عضو هیات مدیره انجمن درد ایران و عضو انجمن جهانی درد امریکا (IASP) می باشم. همچنین عضو کارگروه ستاد سلولهای بنیادی نهاد ریاست جمهوری نیز هستم. در حوزه های مختلف کنترل و درمان انواع دردهای بدن به بیماران و مراجعه کنندگان خدمات ارائه میکنم.
آخرین نظرات