لطفا صبر کنید ...

شانه یخ زده چیست و چگونه درمان میشود؟

-یخ-زده.jpg

شانه یخ زده یا منجمد ( Frozen Shoulder )

شانه يخ‌زده عبارت است از گرفتگي و سخت شدن مفصل شانه به دلیل زخم شدن بافت آن که منجر به حرکت دردناک شانه و يا بي‌حرکتي آن مي‌شود. علت واقعي بروز یخ زدگی شانه به‌درستی شناسايي نشده و هنوز مورد ترديد است. برخي از پزشکان معتقدند که اين عارضه ناشي از التهاب است، براي مثال وقتی‌که بافت پوشاننده‌ (غلاف) يک مفصل دچار التهاب مي‌شود (سينوويت)، و يا هنگامی‌که يک واکنش خود ايمني از بدن بروز مي‌کند و بدن شروع به حمله به مواد و بافت‌هاي تشکیل‌دهنده خود مي‌کند، مشکل شانه یخ زده به وجود مي‌آيد. ساير علت‌هاي احتمالي براي ايجاد انواع شانه یخ‌زده عبارت است از:

  • واکنش بدن بعد از آسیب‌دیدگی يا انجام عمل جراحي
  • درد ناشي از عوارض ديگري مانند آرتروز، پارگي عضله گرداننده شانه، بورسيت (التهاب کيسه‌هاي حاوي مايع مفصلي) و يا تندينيت (التهاب تاندون) که باعث مي‌شود شما مدتي شانه خود را حرکت ندهيد.
  • بی‌حرکت شدن شانه مثلاً به خاطر بستن آن بعد از جراحي يا شکستگي دست

با اين حال، هنوز هيچ دليل قطعي و شناخته‌شده‌ای براي شروع بروز شانه یخ‌زده وجود ندارد.

یک بیماری با علت نامشخص می باشد که سبب درد و محدودیت حرکات شانه در تمام جهات می شود. معمولا در سنین ۴٠-۶٠ سالگی و در جنس زن ایجاد می شود. شیوع این بیماری در ٢-۵ درصد جمعیت عمومی می باشد. شایع ترین بیماری همراه آن دیابت می باشد و سایر بیماریهای شایع دیگر شامل:

  • دیسکوپاتی گردنی
  • بیماریهای قلبی
  • بیماریهای تیرویید ( کم کاری تیرویید و …)، پارکینسون
  • ضربه
  • جراحی های سینه
  • و سکته مغزی
    است. درد و محدودیت حرکات شانه معمولا بتدریج و به صورت پیشرونده ایجاد می شود. درد بیماران در ناحیه شانه و بازو احساس می شود و پس از مدتی بیماران در هنگام خواب بویژه روی سمت شانه درگیر دچار درد و مشکل می شوند. در ابتدا بیشتر درد در طی شب بوده ولی بتدریج درد در تمام روز با تشدید بیشتر درد در شب همراه می شود. بیماران در حرکات بالابردن دست و فعالیتهایی مثل شانه کردن موها و بردن دست پشت کمر دچار اختلال عملکرد می شوند.

آناتومی مفصل شانه

اگر بخواهیم بصورت ساده به این مفصل نگاه کنیم، مفصل شانه یک مفصل گوی و کاسه است که از سر محدب استخوان بازو ( هومروس ) و بخش مقعر از استخوان کتف ( اسکپولا ) تشکیل شده است. مفصل شانه طوری ساخته شده که بیشترین حرکت را بتواند برای ما ایجاد کند. در کنار این دامنه ی وسیع، ثبات هم نیاز است که توسط ساختارهای متعددی فراهم می شود. یکی از این ساختارها، بافت همبند محکمی است که این مفصل را احاطه می کند و به آن کپسول مفصلی می گویند. در شانه ی یخ زده، کپسول مفصلی شانه دچار التهاب می شود. برای همین به این بیماری کپسول چسبنده هم می گویند.

بیشتر بخوانید تزریق شانه چیست و درمان درد شانه با تزریق

شانه منجمد

معمولا تاندونهای روتاتور کاف پارگی ندارند یا پارگی آنها مختصر و نسبی می باشد.در حدود ماه ٣-۶ پس از شروع بیماری، درد بیماران به قدری زیاد می شود که بعضی از بیماران به اشتباه با تشخیص درد قلبی یا دیسکهای گردن تحت اقدامات تشخیصی و گاهی درمانی قرار می گیرند و این موضوع سبب مراجعه تاخیری بیماران به ارتوپد می شود.

این بیماری سه مرحله دارد :
مرحله اول : به صورت درد و محدودیت حرکات شانه هست که معمولا ۶-٩ ماه طول می کشد.
مرحله دوم : به صورت محدودیت حرکات شانه با کاهش درد می باشد که بین ۴ تا ٢٠ ماه طول می کشد.
مرحله سوم : شامل افزایش دامنه حرکات و بهبود درد می شود که ۵-٢۶ ماه طول می کشد.
ممکن است شانه مقابل نیز درگیر شود که معمولا ۶ ماه تا ٧ سال پس از شروع بیماری می باشد.

علائم شانه یخ زده

  • درد شانه
  • گرفتگی شانه
  • التهاب و تورم شانه
  • خشکی و سفتی مفصل شانه که سبب کاهش شدید دامنه حرکتی آن شده است.
  • تشدید درد با حرکت دادن شانه
  • اختلال در عملکرد طبیعی شانه
  • تشدید درد با بالا بردن دست

علت شانه ی یخ زده چیست؟

درحال حاضر علت بیماری شانه ی یخ زده ناشناخته است اما یکسری عوامل مستعد کننده وجود دارند که شامل موارد زیر می شود:

  • ضربه یا جراحی در نزدیکی این مفصل
  • بی حرکتی طولانی مدت مفصل مثلا به دنبال شکستگی ها یا التهاب تاندون های روتیتور کاف
  • کم کاری یا پرکاری تیرویید
  • پارکینسون
  • بیماری های قلبی
  • دیابت ؛ این بیماری به طور مشخصی با دیابت وابسته به انسولین در ارتباط است و این افراد ریسک بیشتری برای ابتلا به این بیماری دارند (با شیوع ۲۰%)
  • سرطان
  • افسردگی
  • سکته مغزی

درمان شانه یخ زده توسط دکتر سیامک مرادی فوق تخصص درد در کلینیک درد تهران

عوامل افزایش دهنده خطر شانه یخ زده

  1. بی حرکت ماندن طولانی شانه به علت آسیب هایی مانند شکستگی و دررفتگی
  2. شکستگی یا آسیب دیدگی شانه
  3. جراحی های اخیر شانه
  4. آرتروز شانه
  5. پارگی عضلات چرخاننده شانه
  6. بورسيت شانه (التهاب بورس های شانه)
  7. تاندونیت شانه (التهاب تاندون های شانه)
  8. بیماری هایی مانند دیابت ، سکته مغزی ، کم کاری غده تیروئید و بیماری های قلبی و عروقی خطر ابتلا به این بیماری را افزایش می دهند.

عوامل مستعد کننده شانه یخ زده

عوامل زیر میتوانند شرایط را برای بروز این بیماری مستعد کنند

  • دیابت : این عارضه در افراد دیابتی شایعتر است بطوریکه ۱۰ تا ۲۰ درصد افراد دیابتی در طول زندگیشان دچار این بیماری میشوند.
  • کم کاری و پرکاری تیروئید
  • بیماری پارکینسون
  • جراحی های مغز
  • هرنی دیسک مهره های گردن
  • بعد از جراحی سرطان پستان
  • بیماریهای قلبی و بعد از جراحی های قلب
    بسیاری از افرادی که دچار شانه یخ زده میشوند از لحاظ روحی دچار افسردگی یا اضطراب هستند. هر شانه ای وقتی برای مدتی بیحرکت میشود دچار محدودیت حرکت میشود پس بعد از هر آسیب شانه باید حرکات این مفصل خیلی زود شروع شود تا از ایجاد این بیماری پیشگیری شود.

درجات یخ‌زدگی شانه چیست؟

شانه یخ ‌زده (فروزن شولدر) سه مرحله دارد:

  • مرحله سفتی: در این مرحله هر گونه حرکت در شانه با درد همراه است و دامنه حرکتی شانه کاهش می‌یابد.
  • مرحله یخ‌زدگی: این مرحله درد به تدریج از بین می‌رود، اما شانه سفت‌تر شده و حرکت دادن آن دشوارتر می‌شود.
  • مرحله شل شدن شانه‌: در این مرحله، درد شانه تقریباً از بین رفته‌ و شانه به تدریج طیف وسیع حرکتی خود را بدست می‌آورد.

تشخیص گرفتگی شانه

متخصص فیزیوتراپی غالباً بیماران مبتلا به شانه یخ زده را تا شروع مرحله در حال یخ زدن یا اوائل مرحله یخ‌زدگی ویزیت نمی‌کند. متخصص فیزیوتراپی جهت تشخیص افتراقی و حذف احتمال ابتلا به دیگر بیماری‌ها، بیمار را کاملاً معاینه می‌کند و سابقه پزشکی وی را به دقت بررسی می‌کند. متخصص الگوی ویژه کاهش دامنه حرکتی، موسوم به “الگوی کپسولی” را که یکی از عوارض رایج ناشی از یخ زدگی شانه است، ارزیابی می‌کند و ابتلا به عارضه‌های دیگری مانند دیابت، اختلال غده تیروئید و اختلال‌های خودایمنی مرتبط با یخ زدگی شانه را مد نظر قرار می‌دهد.
معاینه بالینی
شرح حال و تاریخچه این بیماران معمولاً بصورت بالا می باشد. در معاینات بالینی معمولاً محدودیت حرکات مفصل در تمام جهات وجود دارد . هم حرکات غیر فعال (Passive) و هم فعال (Active) در بیماران دچار این بیماری محدود می گردد.

مطالعات پرتو نگاری
رادیوگرافی ساده (X-ray) : در گرافی ساده این بیماران نکته خاصی بجزء کم شدن دانسیته استخوان ( بعلت عدم استفاده از شانه ) وجود ندارد. گرفتن گرافی ساده می تواند در ردکردن علل دیگر محدودیت حرکات شانه مثل آرترودز مفصل شانه و . . . مفید باشد

MRI: در این مطالعه نسوج نرم شانه نیز بررسی می گردد و می تواند علل دیگر درد شانه مانند پارگی تاندونهای کلاهک گرداننده شانه ( روتاتور کاف) را نشان دهد.

آرتروگرافی : در این روش با تزریق ماده حاجب درون مفصل به مطالعه مفصل شانه می پردازند در شانه یخ زده کم شدن حجم داخل مفصل و صاف و کم شدن حجم قسمت تحتانی کپسول مفصل دیده می شود.

راه و روش های درمان

متخصص فیزیوتراپی کمک شایان توجهی را در مدیریت شانه یخ زده و درمان گرفتگی عضلات گردن ارائه می‌دهد و با بهره‌گیری از روش‌های گوناگون غیر جراحی، درد و محدودیت را مدیریت می‌کند، تأثیر نامطلوب عارضه بر زندگی روزمره را کاهش می‌دهد و با دقت پیشروی عارضه در مراحل مختلف را تحت نظر می‌گیرد. تمرکز اصلی درمان فیزیوتراپی، و ورزش شانه حفظ دامنه حرکتی شانه تا حداکثر میزان ممکن، مدیریت درد و در مرحله ذوب شدن اطمینان از بهبود سریع بیمار و ازسرگیری مجدد حرکت‌های معمول شانه است. سودمندی تزریق کورتیکواستروئید در کاهش اثرهای مرحله التهاب به اثبات رسیده است، به این ترتیب متخصص فیزیوتراپی می‌تواند سریع‌تر درمان خشکی شانه و گرفتگی را شروع کند. البته تزریق کورتیکواستروئید زمانی بهترین نتیجه را به دست می‌دهد که در مرحله اول التهاب انجام شود. اثرهای جانبی این تزریق بسیار ناچیز است و گاهی بیمار با هیچ اثر جانبی‌ای روبه‌رو نمی‌شود. برای درمان یخ زدگی شانه از تزریق کورتیزون ، پرولوتراپی و … استفاده می شود.

  • فیزیوتراپی
    روشهای فیزیوتراپی مختلفی برای درمان خشکی و گرفتگی عضلات شانه (از علائم شانه یخ زده و منجمد) وجود دارد، نمونه ای از این روشها عبارتند از:
    تمرین وحرکت‌های اصلاحی
    درمان با دست یا منوال تراپی
    ماساژ
    برق درمانی به وسیله دستگاه TENS یا دستگاه تحریک الکتریکی عصب از راه پوست
    اولتراسوند
    لیزر درمانی
  • حرکات ورزشی
    ۷ حرکت برای درمان شانه یخ زده

۱- باز کردن شانه به صورت خوابیده

درمان شانه یخ زده توسط دکتر سیامک مرادی فوق تخصص درد در کلینیک درد تهران
در این حرکت سعی کنید دست تان را بالای سر ببرید و به این صورت دامنه حرکتی آن را افزایش دهید. برای انجام این کار اول روی یک سطح صاف بخوابید. یک میله یا چوب به اندازه تقریبی یک متر پیدا کنید. در حالی که روی زمین به روی کمر خوابیده اید، این میله یا چوب را با دو دست بگیرید. طوری میله را بگیرید که فاصله دو دست تان از هم به اندازه عرض شانه هایتان باشد. دست را کاملاً صاف کنید. یعنی دست از آرنج خم نشود. در شروع حرکت دست ها و میله ای که در دست نگه داشته اید باید نزدیک به بدن باشند. حالا حرکت را به این صورت انجام دهید که دست ها را هم زمان با هم بلند کنید و همین طور که آن ها را صاف نگه داشته اید، روی سر (رو به روی صورت) و بعد بالای سر ببرید.

این کار را طوری انجام دهید که حرکت را شانه ای که آسیب دیده است کنترل کند و به این ترتیب تحت کشش و کمی تنش قرار گیرد. تا جایی این حرکت را ادامه دهید که دیگر احساس کنید ادامه آن برایتان دشوار است. البته دردی نباید همراه آن باشد. حالت کشش دست را ۲۰ تا ۳۰ ثانیه حفظ کنید. این حرکت را ۳ بار تکرار کنید.

۲- کشش بخش عقب شانه

درمان شانه یخ زده توسط دکتر سیامک مرادی فوق تخصص درد در کلینیک درد تهران
ابتدا صاف بایستید. بعد دست شانه ای که آسیب دیده است را صاف کنید و بالا بیاورید تا هم ارتفاع با شانه شود. دست باید در جهتی باشد که شست دست به سمت بالا قرار بگیرد. حالا دست شانه آسیب دیده باید به سمت شانه مخالف حرکت داده شود. برای این کار باید از دست شانه ای که سالم است کمک بگیرید. با کمک دست سالم، دست آسیب دیده را به سمت شانه مختلف حرکت دهید. حداکثر کشش در این حرکت زمانی اتفاق می افتد که دست تا حد امکان به شانه مخالف نزدیک باشد. البته لازم نیست حتماً تا آن جا دست تان را حرکت دهید.

در واقع حرکت در جایی که دیگر احساس می کنید کشش به اندازه کافی رسیده است (یعنی بیشتر از آن برایتان خیلی سخت می شود) باید انجام شود. دست را در حالت کشش و نقطه انتهای حرکت، حدود ۲۰ تا ۳۰ ثانیه نگه دارید و بعد به حالت اول برگردانید. این کار را سه بار تکرار کنید. برای راحتی بیشتر کار و از بین رفتن درد احتمالی مفصل شانه هم می توانید ارتفاعی که در آن دست را نگه داشته اید کمی پایین تر بیاورید. یعنی دست آسیب دیده پایین تر از ارتفاع شانه به سمت مخالف بدن حرکت کند.

۳- بالا بردن دست به کمک دیوار


در این حرکت هم قرار است دست شما بالای سر حرکت کند و کشش در این جهت انجام شود. ولی این بار کمی متفاوت و البته به کمک دیوار. برای انجام این حرکت، رو به روی دیوار بایستید. حالا دست شانه ای که آسیب دیده است را روی دیوار بگذارید. دست را به آرامی روی دیوار بکشید و بالا بیاورید. این کار را تا جایی ادامه دهید که کشش مناسبی در مفصل احساس کنید. دقت کنید که دردی نباید ایجاد شود. وقتی به این نقطه رسیدید، ۲۰ ثانیه کشش را حفظ کنید. بعد بدن تان را ۹۰ درجه بچرخانید ولی هم چنان دست را روی دیوار نگه دارید. یعنی وضعیت بدن تان نسبت به دیوار این طور می شود که دست آسیب دیده همچنان روی دیوار و بالای سر قرار می گیرد در حالی که دست دیگر از دیوار کاملاً دور می شود. یعنی از پهلو به سمت دیوار می ایستید. این حالت را هم ۲۰ ثانیه حفظ کنید و بعد به حالت اولی برگردید. این کار را ۳ بار تکرار کنید.

۴- چرخش داخلی مفصل شانه به کمک تخت یا میز


برای انجام این حرکت اول از همه به یک صندلی و بعد هم به یک میز یا تخت یا یک سطح صاف دیگر نیاز دارید. ارتفاع صندلی و میز هم باید با هم متناسب باشد. طوری که وقتی روی صندلی می نشینید، ارتفاع میز بالا تر از سطح آرنج تان باشد (یا در همین حدود). صندلی را کنار میز بگذارید و روی آن بنشینید. دست شانه ای که آسیب دیده است را از مفصل شانه باز کنید و روی میز بگذارید. آرنج را هم خم کنید و زاویه ۹۰ درجه به آن بدهید. در این حالت باید دست تان از آرنج تا کف دست، روی میز قرار گرفته باشد. حالا در حالی که دست را در همین موقعیت نگه داشته اید، به سمت جلو و پایین خم شوید. خم شدن را از انتهای کمر انجام دهید و سعی کنید کمرتان انحنا پیدا نکند. تا جایی پایین بروید که احساس کشش در شانه کنید. این حالت را به مدت ۲۰ ثانیه حفظ کنید و بعد بالا و به حالت اول برگردید. این کار را ۳ بار تکرار کنید.

۵- کشش دست از پشت به کمک دست دیگر

درمان شانه یخ زده توسط دکتر سیامک مرادی فوق تخصص درد در کلینیک درد تهران
در این حرکت قرار است شما دست آسیب دیده تان را از پشت کمر به کمک یک حوله یا دستمال بالا بکشید. پس یک دستمال نیاز دارید. دستمال، طناب یا حوله و … آنقدری باید بلند باشد که بتوانید یک سر آن را با دست آسیب دیده از پشت کمر و سر دیگر آن را با دست دیگر از بالای شانه بگیرید. یعنی تقریباً به اندازه دو برابر ارتفاع بالا تنه تان باشد. دستمال از سمت شانه ای که سالم است به پشت کمر بیندازید و سر آن را با همان دست نگه دارید. سر دیگر دستمال که الآن انتهای کمرتان قرار گرفته است را با دست آسیب دیده بگیرید. حالا در حالی که هر دو سر دستمال را در دست نگه داشته اید، سعی کنید با کمک دست سالم، دست آسیب دیده را از پشت به سمت بالا بکشید.

دست آسیب دیده باید از آرنج خم شده باشد. این حرکت باعث می شود که دست آسیب دیده هم زمان که به سمت شانه مخالف حرکت می کند، به سمت بالا هم بیاید. این کار را تا جایی انجام دهید که احساس کشش در مفصل شانه کنید. البته درد نباید در کار باشد، همان طور که در همه حرکات کششی این اصل برقرار است. در حین انجام این حرکت کمر را صاف و مستقیم نگه دارید. اگر کمر خم شود، کشش کمتری در شانه ایجاد می شود و اثر گذاری این حرکت کمتر خواهد بود. زمانی که دست به کشش مناسب می رسد، آن حالت را ۲۰ تا ۳۰ ثانیه حفظ کنید و بعد دست را به حالت اول، یعنی پایین و پشت کمر، بیاورید. این کار را ۳ بار تکرار کنید.

۶- کشش جلوی شانه با استفاده از چارچوب درب

درمان شانه یخ زده توسط دکتر سیامک مرادی فوق تخصص درد در کلینیک درد تهران
در داخل یکی از چارچوب های در خانه تان بایستید. یک پا را کمی جلوتر بگذارید. حالا کف دست ها را به سمت جلو نگه دارید و آن ها را روی چارچوب در قرار دهید. دست ها کاملاً صاف باشند و آرنج خمیده نشده باشد. حالا به آرامی به سمت جلو متمایل شوید. در این موقعیت احساس کشیدگی در مفصل شانه خواهید داشت. وقتی به کشش مناسب رسیدید، آن حالت را ۲۰ تا ۳۰ ثانیه حفظ کنید و بعد به حالت اول برگردید. این کار را ۳ بار تکرار کنید.

۷- کشش داخل شانه در حالت خوابیده و به کمک دست دیگر


برای انجام این حرکت اول باید به پهلو روی زمین یا تخت دراز بکشید. شانه ای که آسیب دیده است باید به سمت پایین باشد. حالا دست شانه ای که آسیب دیده است را به سمت بیرون حرکت دهید و باز کنید. زاویه بازو با بدن در این حالت باید ۹۰ درجه شود. بازو از مفصل شانه تا آرنج کاملاً باید با سطح در تماس باشد. مراقب باشید شانه از زمین بلند نشود.

دست را همان طور که روی زمین نگه داشته اید، از آرنج به اندازه ۹۰ درجه خم کنید و به سمت بالا ببرید. طوری که نوک دست به سمت بالا و سقف قرار بگیرد. حالا به آرامی دست را از مفصل شانه (یعنی در واقع بازو را از مفصل شانه) بچرخانید و دست را به سمت سطحی که روی آن خوابیده‌اید حرکت دهید. مراقب باشید دست از آرنج زاویه ۹۰ درجه اش حفظ شود. تا جایی دست را پایین بیاورید که احساس کشش در مفصل را متوجه شوید. وقتی به نقطه کشش مناسب رسیدید، آن حالت را ۲۰ تا ۳۰ ثانیه حفظ کنید. بعد دست را به حالت اول، یعنی خم شده و به سمت بالا، برگردانید. این حرکت را ۳ بار تکرار کنید


0 0 رای
امتیاز مقاله
اشتراک در
اطلاع از
guest
0 نظر
Inline Feedbacks
مشاهده همه نظرات

دکتر سیامک مرادی فوق تخصص درد



دکتر سیامک مرادی فوق تخصص درد در کلینیک درد راد در تهران است. در کلینیک درد بهترین و مجربترین پزشکان در زمینه کنترل یا درمان انواع دردهای شایع در حال فعالیت هستند.




مشترک ما شوید


با عضویت در لیست مشتریکن ما از آخرین اخبار مطلع شوید و در جریان همه خبرهای قرار بگیرید.



    0
    سوالی دارید؟ لطفا نظر بگذارید.x
    ()
    x